Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΚΑΡΑΛΑΡ - Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΣΟΔΕΙΑΣ - ΛΑΟΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΟΣ ΑΔΕΛΦΩΜΕΝΟΙ ΠΑΛΑΙΒΟΥΝ ΣΚΛΗΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΣΟΔΕΙΑ, ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΥΤΕΡΙΑ

 

Λαός και Ελληνικός Λαϊκός Στρατός στη μάχη της σοδειάς

Η ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΚΑΡΑΛΑΡ

Τη νύχτα της 29 προς 30 Ιουνίου, τμήματα της 3)54 ενισχυμένα από εφεδροελασίτες χτύπησαν αποφασιστικά τη γερμανική βάση στο χωριό Καραλάρ[1]. Η μάχη ήταν σκληρή και οι αντάρτες μας αφού ξεπάστρεψαν τις δύο Γερμανικές περίπολες χτύπησαν τους Γερμανούς μέσα στο χωριό. Οι Γερμανοί αιφνιδιάστηκαν και ούρλιαζαν απ’ τον τρόμο και την σύγχυση. Τα πολυβόλα τους σταμάτησαν και οι αντάρτες τους ρίχτηκαν με λύσσα. Πάνω από 50[2] Γερμανοί σκοτώθηκαν και δύο μεγάλα αυτοκίνητα κουβάλησαν στη Λάρισα τους τραυματίες τους. οι αντάρτες μας τους κατέστρεψαν 3 αντιαρματικά πυροβόλα και 3 αυτοκίνητα. Δικές μας απόλυες 4 νεκροί.

Την ίδια νύχτα, άλλο τμήμα του ΕΛΑΣ χτύπησε τους Γερμανούς που ήταν εγκατεστημένοι στο χτήμα του αρχιπροδότη Δημητρίου[3]. Ακόμα δεν μαθεύτηκαν τα’ αποτελέσματα.

Η πάλη του λαού μας συνεχίζεται σκληρή και μεγαλώνει. Όλος ο κόσμος στις πόλεις και τα χωριά, στα βουνά και στους κάμπους μας είναι έτοιμος να ριχτεί σε πιο αποφασιστικές μάχες πλάι στον τιμημένο λαϊκό στρατό μας τον ΕΛΑΣ για το σώσιμο της σοδειάς, για το ξεπάστρεμα των χιτλεροπροδοτών, για τη λευτεριά της πατρίδας μας.

 Η ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΣΟΔΕΙΑΣ

Ιούνης – Ιούλης 1944, στην περιφέρειά μας. Κανόνια και ντουφέκια αντιβουίζουν στην απέραντη απλοχωριά του κάμπου. Οι πρώτες μάχες δόθηκαν στο Μουσαλάρι (Ροδιά) και στη Μαρμάργιανη, στο Κεσερλί (Συκούριο) και στο ματωμένο Καραλάρ (Ελευθέριο Λάρισας)[4]. Ο αλύγιστος λαός μας που τσάκισε το λυσσασμένο κύμα της τρομοκρατίας των χιτλεροεασαδιτών ληστών, μπαίνει με ασύγκριτη μαχητικότητα και με ψηλό το φρόνημα στη μάχη της σοδειάς, στη μάχη για τη λευτεριά της χώρας μας. Νοιώθει πολύ καλά η πολυβασανισμένη αγροτιά μας, ότι το σώσιμο της σοδειάς δεν είναι μόνο υπόθεση δική της, μα υπόθεση ολόκληρου του αγωνιζόμενου λαού, Προϋπόθεση για τη συνέχιση της πάλης και για τη Νίκη.

Η μάχη της σοδειάς σήκωσε και γενίκευσε τον πολύχρονο αγώνα του Λαού μας. «Ούτε σπυρί στάρι στους καταχτητές και τους προδότες». Ήταν το σύνθημα που ακούγονταν απ’ άκρη σε άκρη, στα βουνά και στον κάμπο μας.

Άνδρες, γυναίκες και παιδιά δούλευαν και πάλευαν πλάι στον ηρωικό ΕΛΑΣ, τσακίζοντας το χέρι του άρπαγα χιτλεροπροδότη. Οι ηρωικοί αγώνες του Κόκκινου στρατού, που θυελλώδικα ορμούσε προς τη δύση, σαρώνοντας τους χιτλεροφασίστες, οι λαμπρές νίκες των Αγγλοαμερικανικών συμμάχων στη δύση και το νότο και η Επική Πάλη των υπόδουλων Λαών έδιναν περίσσιο θάρρος στον αγωνιζόμενο λαό της περιφέρειάς και τον καλούσαν σε γενικό συναγερμό.

Η ώρα της λευτεριάς μας ζύγωνε! Η ώρα του γενικού ξεσηκωμού σήμαινε. Άντρες, γυναίκες και παιδιά ορμούσαν στη μάχη. Πλημμυρισμένοι από μίσος προς τους καταχτητές και τους προδότες ρίχνονταν με ορμή στη μεγάλη μάχη!

Ο ΗΡΩΙΚΟΣ ΜΑΣ ΕΛΑΣ ΤΣΑΚΙΖΕΙ ΤΟΥΣ ΓΕΡΜΑΝΟΠΡΟΔΟΤΕΣ

Λαός και στρατός αδελφωμένοι δίνουν μαζί τη σκληρή μάχη για τη σοδειά και για τη λευτεριά. Ο θερισμός τελείωσε και άρχισε πυρετώδικα ο αλωνισμός. Βγήκαν πολλές μηχανές στον κάμπο που αλωνίζουν. Ο ΕΛΑΣ παρακολουθεί άγρυπνα τις κινήσεις του καταχτητή, στέκονταν άγρυπνος φρουρός της αγροτιάς μας και έδινε γερά χτυπήματα στους χιτλερικούς. Οι καβαλάρηδες του Μπουκουβάλα και τα παλληκάρια του Πηλιορείτη αλώνιζαν κυριολεχτικά τον κάμπο της Λάρισας, τσάκιζαν χιτλερικούς και προδότες φτάνοντας ως όξω από τη Λάρισα.

Στο ενεργητικό της I Μεραρχίας ήταν τεράστια η συμβολή της στην περίφημη μάχη της σοδειάς, με τα τμήματα του τακτικού και του εφεδρικού Ε.Λ.Α.Σ.
Το Γενικό Στρατηγείο έστριψε ένα σημαντικό μέρος των δυνάμεών του και ολόκληρη την ταξιαρχία ιππικού στη διάσωση της παραγωγής των σιτηρών, από την αρπαγή των κατοχικών στρατευμάτων. Για τον σκοπό αυτό έβγαλε μια διαταγή για τη μάχη της σοδειάς που όριζε τα παρακάτω:

1) Για την πεδιάδα της Θεσσαλίας, ζώνες ενέργειας: α) νότια του Πηνειού και δυτικά της σιδηροδρομικής γραμμής Λαμία-Λάρισα η μεραρχία με δύο τουλάχιστο τάγματα και μια ίλη ιππικού. β) Νότια του Πηνειού και ανατολικά της σιδηροδρομικής γραμμής Λαμία-Λάρισα η XVIταξιαρχία με δύο τάγματα πεζικού σε συνεργασία με ολόκληρη την ταξιαρχία ιππικού. γ) Βόρεια του Πηνειού η Χ μεραρχία τουλάχιστο με ένα τάγμα και μια ίλη ιππικού. 2) Για τις άλλες περιοχές οι μεραρχίες θα κανόνιζαν ανάλογα μέσα στους τομείς τους. 3) Τα τμήματα θα κατέβαιναν σε μικρές ομάδες στην πεδιάδα και θα χτυπούσαν κάθε τμήμα γερμανικό ή ελληνικό που συνεργάζονταν με τους γερμανούς, που θα επιχειρούσε να βγει από τις πόλεις και να προστατεύσει τα συγκροτήματα των αλωνιστικών μηχανών. Κατά την ενέργεια αυτή θα χρησιμοποιούνταν και ο εφεδρικός Ε.Λ.Α.Σ. 4) Θα χτυπούσαν τα συγκροτήματα αλωνιστικών μηχανών και θα κατέστρεφαν τις μηχανές (που χρησιμοποιούσαν οι κατακτητές) ή αν ήταν δυνατό θα έπαιρναν τις μηχανές και θα τις χρησιμοποιούσαν για να διευκολύνουν τους χωριάτες στο αλώνισμα υπό την προστασία του Ε.Λ.Α.Σ.[5]

Η ενέργεια αυτή ήτανε τολμηρή από στρατιωτικοτεχνική άποψη, και όμως διεξάχθηκε αποτελεσματικά. Οι επικές καμπίσιες μάχες του συγκροτήματος Καρατζά στο Κο­σκινά, στο Μπραΐμη, Ρούσο, στο Μπελέτσι, στη Ματαράγκα, στους Σοφάδες στο Χατζηχαλάρ,  από τμήματα του Μηχανικού Ολύμπου στον τομέα Γυρτώνη (Μπάκραινα), Αμπελώνα (Καζακλάρ), Βρυότοπο (Τσιαερλί), Ροδιά (Μουσαλάρ), Δελέρια, Αργυροπούλι (Καρατζόλ) και σε κάθε κομμάτι του Θεσσαλικού κάμπου, θα μείνουν ιστορικές και βαθιά χαραγμένες στην συλλογική μνήμη του λαού μας και ιδιαίτερα στη Θεσσαλική αγροτιά, που διέτρεχε άμεσα με κίνδυνο της ζωής της, τον κίνδυνο να της αρπάξουν τα προϊόντα των κόπων της.

 Οι γερμανοί και οι προδότες πλήρωσαν ακριβά κάθε τους απόπειρα για ληστεία και αρπαγή. Περισσότεροι από 67 νε­κροί και τραυματίες του εχθρού και 10 αιχμάλωτοι εασαδίτες στάθηκε ο αιματηρός απολογισμός μόνο της μάχης του Κοσκινά. Όσα αλωνιστικά συγκροτήματα επιχείρησαν να δουλέψουν για λογαριασμό των Γερμανών και δοσιλόγων πυρπολήθηκαν η ανατινάχτηκαν. Θετικό αποτέλεσμα των μαχών αυτών ήταν η αγροτιά να σώσει τη σοδιά της.[6]

---

[1] Το σημερινό όνομα του χωριού είναι: Ελευθέριο Λάρισας.
[2] Ο αριθμός των Γερμανών θυμάτων διαφέρει σε διάφορες περιγραφές εφημερίδων ή βιβλίων  της αντίστασης (Κόκκινη Σημαία, αριθ.5 / Γρηγόρης Ρέντης, 54 Σύνταγμα του ΕΛΑΣ, σελ.131) / Λάζαρος Αρσενίου, Η Θεσσαλία στην Αντίσταση, τ. Β΄, σελ.338 / Αλήθεια, 30.06.1944.
[3] Δημητρίου Κωνσταντίνος (Ντούλας), συμμετείχε στα ΕΑΣΑΔ και από τις δίκες των δοσίλογων φαίνεται να εμπλέκεται σε πολλές διώξεις και εκτελέσεις πατριωτών της αντίστασης. 
[4] Στις 23.09.1943, οι φονιάδες των S.S.  με Ανώτερο Στρατιωτικό διοικητή του Συντάγματος Εφόδου, Σιούμερς, εκτέλεσαν 40 Καραλαριώτες άνδρες.
[5] Στέφανος Σαράφης, ό.π., σ.389.
[6] ΘΕΣΣΑΛΙΑ στους ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΥΣ ΑΓΩΝΕΣ, τεύχος 5, 2023 Άνοιξη, σελ. 43-44.

20 Ιούνη 1972. Η χούντα απολύει 52 καλλιτέχνες που υπογράφουν να δοθεί ΑΜΝΗΣΤΕΙΑ στους εξόριστους και φυλακισμένους.

Το συνταχθέν απόρρητον έγγραφον με εντολή του Αρχηγού  Ενόπλων Δυνάμεων, Οδυσσέα Αγγελή

20 Ιούνη 1972. Η χούντα στην Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο έκτο χρόνο. Σταδιακά εμφανίζονται σημάδια αστάθειας και σήψης. Η CIA σύμφωνα με έκθεσή της αναφέρει πως γίνεται ήδη λόγος για ενδεχόμενο εσωχουντικού πραξικοπήματος από τον Δ. Ιωαννίδη.[1]

Ο πρέσβης των ΗΠΑ, Χένρι Τάσκα, μετά από συνομιλία με τον Αριστοτέλη Ωνάση, που υπήρξε από τους βασικούς στυλοβάτες της χούντας, ανέφερε:

 Αποκόμισα σαφή εντύπωση πως [ο Ωνάσης] είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση Παπαδόπουλου οδεύει προς την έξοδο…»[2]

Επί πλέον, διάφορες κινήσεις αντίστασης και εκδημοκρατισμού εμφανίζονται και σε πλατιά λαϊκά στρώματα. Κυρίως στο «μαλακό υπογάστριο» του συστήματος, όπως είναι τα πανεπιστήμια και οι καλλιτέχνες, που εμφανίζονται προσπάθειες έκφρασης στοιχειωδών δικαιωμάτων.

Μια τέτοια αντίδραση, αντικυβερνητικής δραστηριότητας, όπως την ονομάζει η διχτατορία, αναδείχνουμε σήμερα, 54 χρόνια μετά.

Είναι ένα απόρρητον και επείγον στρατιωτικό έγγραφο--ντοκουμέντο, όπου καταγράφονται τα ονοματεπώνυμα 52 καλλιτεχνών που «τόλμησαν» να υπογράψουν έκκληση για αμνηστεία των εξόριστων. Αυτή η ονομαστική κατάσταση διαβιβάσθηκε στην ΥΕΝΕΔ με συνέπειαν να διακόψη την μετ’ αυτών συνεργασίαν (απόλυση).

Τα ονοματεπώνυμα των καλλιτεχνών που υπέγραψαν για την Αμνηστία:

1.   Καζάκος Κώστας                                  27. Μουζενίδης Κίμων

2.   Καλλιβωκάς Δημήτριος                       28. Μπούλης Ν.

3.   Καλογεροπούλου Ξένια                       29. Ριάλδη Μαριέττα 

4.   Κάπιος Νικόλαος                                 30. Σπυράτου Σοφία

5.   Καρέζη Τζένη                                       31. Τερζανίδης Λάζαρος

6.   Μινωτής Αλέξης                                  32. Τζουβαλίδου Μαρία

7.   Παξινού Κατίνα                                   33. Φασουλής Σταμάτης

8.   Σταρένιος Δήμος                                  34. Κ. Αριστόπουλος 

9.   Φέρτης Γιάννης                                    35. Αριστοπούλου Αναστασία[3]

10.  Νέλλη Αγγελίδη                                  36. Βλαχοπούλου Τιτίκα

11.  Μπέττυ Αρβανίτη                                37. Γαλιατσάτος Νίκος          

12.   Μόνικα Γαληνέα                                 38. Λυδία Γραβάνη – Βασιλειάδη

13.   Έλενα Ναθαναήλ                                39. Γεώργιος Εμιρζάς 

14.   Τάσος Παπαδάκης                              40. Μαρίζα Κωχ 

15.   Έφη Ροδίτη                                         41. Γεώργιος Μάζης

16.   Φιλοπούλου                                        42. Γιώργος Μαρίνος  

17.   Ανδρινίδης Βάσος                               43. Γεώργιος Μωρογιάννης

18.   Βασιλικιώτου Μαρίνα                        44. Νίκος Ξυθάλης

19.   Βογιατζής Ελ.                                     45. Παναγιωτοπούλου Α.

20.   Δεδάκη Μαριάνα                                46. Τάσος Ραμσής

21.   Διαμαντίδου Μαρ.                               47. Γιώργος Χαραλαμπίδης

22.   Ζάχος Χρ.                                            48. Τσούχλου Λ.

23.   Κατέβας Ηλίας                                     49. Χαρατσίδης

24.   Κωνσταντοπούλου Μηνάς                   50. Στίπας Χρήστος   

25.   Μαντάς Γιάννης                                   51. Τσιάνος Κώστας[4]

26.   Μοσχίδης Γεώργιος                             52. Γ. Χριστόπουλος       

---

[1] CIA Records, RDP85T00875R001100130101-0, “Intelligence Memorandum. Papadopoulos – A question of Survival”, 25.9.1972, σελ. 1, 3.

[2] Αλέξης Παπαχελάς, Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2021, σελ. 149.

[3] Σκηνογράφος-ζωγράφος   

[4] Είναι ο Λαρισαίος Κώστας Τσιάνος

Η ΠΡΩΤΗ ΑΝΤΑΡΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΤΟΥ ΕΛΑΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ - Το πιστοποιητικό γέννησης.

 

Ο νομός Λάρισας χρεώνεται με την τιμητική διάκριση της συγκρότησης, πριν από 84 χρόνια, της Πρώτης Αντάρτικης Ομάδας του ΕΛΑΣ στην Ελλάδα.

Οι πόλεμοι, οι κοινωνικοπολιτικές καταστάσεις που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια στην πατρίδα μας, εξάλειψαν πολλές πρωτογενείς πηγές. Μέσα απ’ αυτά τα αποκαΐδια και τις στάχτες που άφησαν τα γεγονότα, ανασύρονται με πολύ μεγάλη προσπάθεια σπαράγματα[1] ντοκουμέντων που βοηθούν στην σύνθεση γεγονότων.  

Ένα τέτοιο εύρημα είναι αυτό το ντοκουμέντο- πιστοποιητικό που ανακαλύψαμε από θεσμικά δικαστικά αρχεία.

Να λοιπόν που ένα πιστοποιητικό θανάτου βάζει την «βούλα» του σε ένα πιστοποιητικό γέννησης.

Ληξιαρχική πράξη θανάτου του πρώτου εκτελεσμένου Λεγεωνάριου
από την πρώτη αντάρτικη ομάδα του Ε.Λ.Α.Σ. στην Ελλάδα.

 

Για να πραγματοποιηθεί αυτή η «επιχείρηση» στις 12 Μάη, χρειάστηκαν πολλές μέρες νωρίτερα για την προετοιμασία της (Συζήτηση στην ομάδα για την επιλογή στόχου της πρώτης δημόσιας πολεμικής εμφάνισης. Ανίχνευσης του πεδίου στόχου, κ.ά.). Αυτό άλλωστε περιγράφουν οι πρωταγωνιστές στην αφήγησή τους[2].

 

Οι ιστορικές στρεβλώσεις

Από πολύ νωρίς οι πρωταντάρτες του Ε.Λ.Α.Σ. διαπίστωσαν την προσπάθεια αλλοίωσης των πραγματικών ιστορικών γεγονότων, από διάφορες πλευρές.

Είναι χαρακτηριστική η αναφορά του Σμόλικα (Νίκου Ξυνού), ενός από τους πρώτους αντάρτες του Κάτω Ολύμπου, στον Χαράλαμπο Σουβλή, μόλις το 1946:

«Ακόμα δεν έκλεισε ένας χρόνος που παραδώσαμε τα όπλα και ενώ ξέρουν πως βρισκόμαστε στη ζωή και τα γραφτά τους θα τα διαβάσουμε, άρχισε η διαστρέβλωση. Σε λίγα χρόνια θα μειώσουν το ρόλο που παίξαμε για την δημιουργία του Ε.Λ.Α.Σ, ή θα μας σβήσουν τελείως και θα φανούν άλλοι οι δημιουργοί του».[3]

Η προφητική αυτή διαπίστωση είχε σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μιας «Συντακτικής Επιτροπής», που αποτελούνταν από τους πρωταγωνιστές: Σμόλικα[4], Μακεδόνα[5], Καραντάου[6] και Ασπροποταμίτη[7]. Αυτή η Επιτροπή συλλογικά, έγραψε για την δημιουργία του Ε.Λ.Α.Σ. στην Ανατολική Θεσσαλία που τελικά δημοσιεύτηκε στο, περιοδικό Εθνική Αντίσταση[8] .

Η δημοσίευση αυτή, ήταν η πλέον αναμφισβήτητη επιβεβαίωση για την σειρά εμφάνισης των ομάδων του ΕΛΑΣ, αφού τεκμηριώνεται από την κοινή κατάθεση των καπετανέων των δύο πρώτων ομάδων στην Ελλάδα, Μακεδόνα και Σμόλικα.

 

Ο Κώστας Γαμβέτας

Στην Θεσσαλία την απόφαση για το αντάρτικο ξεκίνημα το έφερε ο Κώστας Γαμβέτας (Ψηλός) που ο ίδιος παραβρέθηκε και παρακολούθησε την 8η Ολομέλεια του Κ.Κ.Ε., ανάμεσα μαζί με άλλα καθοδηγητικά στελέχη[9] που συναποφάσισαν για τον ένοπλο αγώνα[10].

Είχε ορισθεί επικεφαλής για την καθοδήγηση της Θεσσαλίας. Όταν έφτασε στην περιοχή το επίπεδο του οργανωμένου ανθρώπινου δυναμικού που βρήκε είχε όλες τις προϋποθέσεις για το έναυσμα του παρτιζάνικου κινήματος.

Η ευρύτερη περιοχή των Γόννων με πυρήνα τον πρωτοπόρο Ακροναυπλιώτη κομμουνιστή, Μήτσο Ασπροπούλιο (Παππού), αποτέλεσαν την μαγιά του αντάρτικου. 

Την απόφαση του Θεσσαλικού Γραφείου, στην ομάδα των καταδιωκόμενων την έφερε ο Αχτιδικός Κώστας Χαλκιάς (Βουνίσιος), από τα Αμπελάκια.

 Η σύσκεψη για την συγκρότηση έγινε, στην Καρακόπετρα (Έρημον όρος), στο μαντρί του Γραμμουστιάνου τέλη Απρίλη ή το αργότερο 2 Μάη. 1942.

Η ημερομηνία συγκρότησης αναδείχνεται από πάρα πολλές αναφορές (βιβλιογραφία, τύπος), με  σημαντικότερο κυρίως ντοκουμέντο, τη ληξιαρχική πράξη θανάτου του εκτελεσμένου λεγεωνάριου. Σ’ αυτήν καταγράφεται ο τόπος: Συκούριο έξωθεν του Δημοτικού Σχολείου, η ημερομηνία: 12 Μαΐου 1942, ημέραν Τρίτην και ώραν 9 μετά μεσημβρίας και ποιοι ήταν αυτοί που τον εκτέλεσαν: ομάδα Αντιστάσεως.

 

Και κάποιες άλλες αναφορές για την ημερομηνία...

Υπάρχουν βέβαια και πρωτοπόροι αντάρτες, όπως ο Χρ. Τσιρόπουλος, μαχητής 54 Συντάγματος Πηλίου-Μαυροβουνίου-Κισσάβου που γράφει:

…Βγήκαν οι πρώτοι αντάρτες στην περιφέρεια Ολύμπου - Κισσάβου. Συγκροτήθηκαν και οπλίστηκαν στις 25 του Μάρτη 1942 στην περιοχή Γόννων – Ραψάνης 7 αντάρτες.[12]

Ο Θόδωρος Καλλίνος (Αμάρμπεης), πλησιάζει περισσότερο αφού μας αναφέρει τις αρχές Μάη σαν ημερομηνία συγκρότησης. Επί πλέον, αποτύπωσε σε χάρτη την ακριβή θέση του  τόπου της ορκωμοσίας της ομάδας, που ταυτίζεται μ’ αυτήν που μας δίνουν οι προφορικές μαρτυρίες των πρώτων ανταρτών της περιοχής, αλλά και γραπτές.

Την πιο κοντινή  προσέγγιση προς την πραγματική ημερομηνία, επικαλούμενος τους σχετικούς διαλόγους που είχε με τον Γιώργο Καλδή (Κέδρος)[13]το 1945, καταγράφει ο Παναγιώτης Ζαβλιάκης από τα Αμπελάκια: « Την ημέρα εκείνη που συγκροτήθηκε σε σώμα η πρώτη ένοπλη ομάδα του Ε.Λ.Α.Σ, ήταν 2 Μαΐου 1942.»[14]

Άρης Βελουχιώτης

Όσο γι’ αυτούς που επιμένουν ακόμα για τον Άρη Βελουχιώτη πως συγκρότησε πρώτος την πρώτη Ομάδα του Ε.Λ.Α.Σ., τους διαψεύδει ο ίδιος ο Άρης. Στο  σημείωμα που έστειλε στη Λαμία, στον Γιάννη Χατζηπαναγιώτου γράφει:

Σας γνωρίζω ότι από 22 έως τας 25 τρέχοντος μηνός επραγματοποιήθει διαδοχικώς η σύναξις των πρώτων 15 εθελοντών του ΕΛΑΣ της Ρούμελης

Βέβαια για τη συμμετοχή και ετέρων εγκαταλείψαμε τη Σπερχειάδα και λημεριάζουμε στα ορεινά, αναμένοντες τους υπολοίπους.

Εκτός του ατομικού μας οπλισμού διαθέτουμε ένα οπλοπολυβόλο και πέντε περίστροφα.

26 Μαΐου 1942 – Κάπου στα βουνά της Ρούμελης

Άρης[11]

---

[1] Σπαράγματα: είναι τα αποσπασμένα κομμάτια ενός συνολικού έργου.

[2] Περιοδικό Εθνική Αντίσταση τεύχος 10 (1971), σ. 121-128.

[3] Χαράλαμπος Σουβλής (Ασπροποταμίτης), Ο ΕΛΑΣ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ, Λάρισα 1985, σ.11.

[4] Σμόλικας: ψευδώνυμο του Νίκου Ξυνού, από την Τσαριτσάνη. Καπετάνιος της δεύτερης αντάρτικης Ομάδας του Ε.Λ.Α.Σ. του Κάτω Ολύμπου

[5] Μακεδόνας: ψευδώνυμο του Δημήτρη Σαρακατσάνη, εργάζονταν και ζούσε στην Γυρτώνη, ενώ η καταγωγή του ήταν από το Βογατσικό Καστοριάς.. Καπετάνιος της πρώτης Αντάρτικης Ομάδας του  Ε.Λ.Α.Σ. του Κάτω Ολύμπου

[6] Καραντάου: ψευδώνυμο του Γκουγκούση Διονύση

[7] Ασπροποταμίτης: ψευδώνυμο του Χαράλαμπου Σουβλή, από τον Τύρναβο.

[8] Περιοδικό Εθνική Αντίσταση, ό.π..

[9] ΚΚΕ - Επίσημα Κείμενα, τόμος πέμπτος, εκδ. Σύγχρονη Εποχή, Αθήνα 1981, σ.59 αναφέρει: Στις εργασίες της 8ης Ολομέλειας πήραν μέρος τα παρακάτω μέλη της ΚΕ: Κώστας Λαζαρίδης, Πέτρος Ρούσος, Γιώργης Σιάντος, Λεωνίδας Στρίγκος, Ανδρέας Τσίπας, Ανδρέας Τζήμας και Χρυσά Χατζηβασιλείου. Πήραν επίσης μέρος και τα παρακάτω καθοδηγητικά στελέχη τού κόμματος: Μάρκος Βαφειάδης, Δημήτρης Βλαντάς. Κώστας Γαμβέτας. Πολύδωρος Δανιηλίδης, Καίτη Ζεύγου, Σπύρος Καλοδίκης. Αδάμ Μολυβδάς.  Αριστοτέλης Μπούρας. Θανάσης Χατζής και Κώστας Χατζήμαλης.

[10] ΚΚΕ - Επίσημα Κείμενα, ό.π., σ.67, η απόφαση έλεγε: Η οργάνωση ειδικών μαχητικών τμημάτων σ’ όλα τα βασικά κέντρα της χώρας, ικανών ν’ αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά την ένοπλη βία του κατακτητή, είναι αυτή τη στιγμή το βασικό μας καθήκον.

[11] Γιάννης Γ. Χατζηπαναγιώτου, (καπετάν Θωμάς), Η Πολιτική Διαθήκη του Άρη Βελουχιώτη, έκδ. Δωρικού, Αθήνα 1975, σ. 63-64

[12] ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ της Λάρισας, 26.05.1987.

[13] Ήταν μέλος της πρώτης ΕΛΑΣίτικης ομάδας. Καταγόταν από το Βογατσικό Καστοριάς και εξελίχτηκε σε καπετάνιο του Αρχηγείου Κισσάβου. Συμμετείχε από την αρχή στον ΔΣΕ. Μετά την πτώση του Γράμμου έμεινε ξεκομμένος στον Κίσσαβο και αυτοκτόνησε προκειμένου να μη πέσει στα χέρια των παρακρατικών και του στρατού, όταν είχε περικυκλωθεί σε περιοχή μεταξύ Σπηλιάς - Καρίτσας, τον Φεβρουάριο του 1950.

[14] Παναγιώτης Ζαβλιάκης, Το ξεκίνημα της Εθνικής Αντίστασης και ο ένοπλος αγώνας, εκδ. «Όμηρος», 1999, σ.139.