Σάββατο 20 Ιουνίου 2026

20 Ιούνη 1972. Η χούντα απολύει 52 καλλιτέχνες που υπογράφουν να δοθεί ΑΜΝΗΣΤΕΙΑ στους εξόριστους και φυλακισμένους.

Το συνταχθέν απόρρητον έγγραφον με εντολή του Αρχηγού  Ενόπλων Δυνάμεων, Οδυσσέα Αγγελή

20 Ιούνη 1972. Η χούντα στην Ελλάδα βρίσκεται ήδη στο έκτο χρόνο. 
Σταδιακά εμφανίζονται σημάδια αστάθειας και σήψης. Η CIA σύμφωνα με έκθεσή της αναφέρει πως γίνεται ήδη λόγος για ενδεχόμενο εσωχουντικού πραξικοπήματος από τον Δ. Ιωαννίδη.[1]

Ο πρέσβης των ΗΠΑ, Χένρι Τάσκα, μετά από συνομιλία με τον Αριστοτέλη Ωνάση, που υπήρξε από τους βασικούς στυλοβάτες της χούντας, ανέφερε:

 Αποκόμισα σαφή εντύπωση πως [ο Ωνάσης] είχε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η κυβέρνηση Παπαδόπουλου οδεύει προς την έξοδο…»[2]

Επί πλέον, διάφορες κινήσεις αντίστασης και εκδημοκρατισμού εμφανίζονται και σε πλατιά λαϊκά στρώματα. Κυρίως στο «μαλακό υπογάστριο» του συστήματος, όπως είναι τα πανεπιστήμια και οι καλλιτέχνες, που εμφανίζονται προσπάθειες έκφρασης στοιχειωδών δικαιωμάτων.

Μια τέτοια αντίδραση, αντικυβερνητικής δραστηριότητας, όπως την ονομάζει η διχτατορία, αναδείχνουμε σήμερα, 54 χρόνια μετά.

Είναι ένα απόρρητον και επείγον στρατιωτικό έγγραφο--ντοκουμέντο, όπου καταγράφονται τα ονοματεπώνυμα 52 καλλιτεχνών που «τόλμησαν» να υπογράψουν έκκληση για αμνηστεία των εξόριστων. Αυτή η ονομαστική κατάσταση διαβιβάσθηκε στην ΥΕΝΕΔ με συνέπειαν να διακόψη την μετ’ αυτών συνεργασίαν (απόλυση).

Τα ονοματεπώνυμα των καλλιτεχνών που υπέγραψαν για την Αμνηστία:

1.   Καζάκος Κώστας                                  27. Μουζενίδης Κίμων

2.   Καλλιβωκάς Δημήτριος                       28. Μπούλης Ν.

3.   Καλογεροπούλου Ξένια                       29. Ριάλδη Μαριέττα 

4.   Κάπιος Νικόλαος                                 30. Σπυράτου Σοφία

5.   Καρέζη Τζένη                                       31. Τερζανίδης Λάζαρος

6.   Μινωτής Αλέξης                                  32. Τζουβαλίδου Μαρία

7.   Παξινού Κατίνα                                   33. Φασουλής Σταμάτης

8.   Σταρένιος Δήμος                                  34. Κ. Αριστόπουλος 

9.   Φέρτης Γιάννης                                    35. Αριστοπούλου Αναστασία[3]

10.  Νέλλη Αγγελίδη                                  36. Βλαχοπούλου Τιτίκα

11.  Μπέττυ Αρβανίτη                                37. Γαλιατσάτος Νίκος          

12.   Μόνικα Γαληνέα                                 38. Λυδία Γραβάνη – Βασιλειάδη

13.   Έλενα Ναθαναήλ                                39. Γεώργιος Εμιρζάς 

14.   Τάσος Παπαδάκης                              40. Μαρίζα Κωχ 

15.   Έφη Ροδίτη                                         41. Γεώργιος Μάζης

16.   Φιλοπούλου                                        42. Γιώργος Μαρίνος  

17.   Ανδρινίδης Βάσος                               43. Γεώργιος Μωρογιάννης

18.   Βασιλικιώτου Μαρίνα                        44. Νίκος Ξυθάλης

19.   Βογιατζής Ελ.                                     45. Παναγιωτοπούλου Α.

20.   Δεδάκη Μαριάνα                                46. Τάσος Ραμσής

21.   Διαμαντίδου Μαρ.                               47. Γιώργος Χαραλαμπίδης

22.   Ζάχος Χρ.                                            48. Τσούχλου Λ.

23.   Κατέβας Ηλίας                                     49. Χαρατσίδης

24.   Κωνσταντοπούλου Μηνάς                   50. Στίπας Χρήστος   

25.   Μαντάς Γιάννης                                   51. Τσιάνος Κώστας[4]

26.   Μοσχίδης Γεώργιος                             52. Γ. Χριστόπουλος       



[1] CIA Records, RDP85T00875R001100130101-0, “Intelligence Memorandum. Papadopoulos – A question of Survival”, 25.9.1972, σελ. 1, 3.

[2] Αλέξης Παπαχελάς, Ένα σκοτεινό δωμάτιο 1967-1974, εκδ. Μεταίχμιο, Αθήνα, 2021, σελ. 149.

[3] Σκηνογράφος-ζωγράφος   

[4] Είναι ο Λαρισαίος Κώστας Τσιάνος