Πρωτοχρονιά 1943 - Το πρώτο ΕΛΑΣίτικο σαμποτάζ του νεοσύστατου Μηχανικού Ολύμπου

Η πρώτη ομάδα του ΕΛΑΣ στον κάτω Όλυμπο συ­νήλθε το Μάη του 1942[1] με εντολή της οργάνωσης ΕΑΜ Λάρισας, που καθοδηγητής της ήταν ο Κ. Γαμβέτας και αντιπρόσωπος της περιφερειακής οργάνωσης ο Κώστας Χαλκιάς απ’ τα Αμπελάκια Λάρισας. Η ομάδα αυτή αποτελούνταν από 6 μέλη, ήτοι τους Πούλιου Μήτσιο (Παππού) από τους Γόννους, Κορδέλα Βάϊο επί­σης από τους Γόννους, Σαρακατσιάνη Δημ. (Μακεδόνα), Καλδή Γιώργο (Κέδρο), και οι δύο απ’ το Βογατσικό Καστοριάς, και τους Μποροζίκα Χρυσόστομο και Μάρκο Γιώργο απ’ το Μακρυχώρι Λάρισας.

Ο Παππούς με τον Κορδέλα έμειναν στον Κάτω Ό­λυμπο και οι υπόλοιποι 4 πέρασαν στον Κίσσαβο. Στην ομάδα του Κάτω Ολύμπου κατατάχτηκαν αρκε­τοί αντάρτες, οι οποίοι είχαν υπηρετήσει στο μηχανικό του τακτικού στρατού και κατά συνέπεια, ήταν οι πιο κατάλληλοι για τη δημιουργία σαμποτέρ, και, εφ’ όσον αποφασίστηκε να γίνει σαμποτάζ, χωρίστηκαν απ’ την ομάδα Πούλιου (Παππού ) και απετέλεσαν άλλη ομάδα με επικεφαλής τον Κορδέλα Βάιο. Σ' αυτή την ομάδα ρίχτηκε η ιδέα να γίνει σαμποτάζ στη γραμμή μεταξύ Τεμπών και Πλαταμώνα. Εκρηκτικά όμως, δεν υπήρ­χαν καθόλου.

Τότε αποφασίζουν να ξηλώσουν τις σιδη­ροτροχιές της γραμμής. Αφού συγκέντρωσαν τα απα­ραίτητα εργαλεία, λοστούς και διάφορα κλειδιά, την 30 Δεκεμβρίου 1942 οι άνδρες της ομάδας, ξεβιδώνουν με τεράστιες δυσκολίες τα μπουλόνια μιας σιδηροτροχιάς κοντά στο σταθμό Πλαταμώνα, με απο­τέλεσμα να εκτροχιασθεί αμαξοστοιχία του εχθρού και με απώλειες 35 νεκρούς Γερμανούς.

Η ομάδα μετά την εκτροχίαση συμπτύχθηκε στο χω­ριό Κρανιά.

Οι Γερμανοί ανησύχησαν και αποφάσισαν την πρώ­τη εκκαθαριστική επιχείρηση. Έτσι στις 31-12-42, νύχτα, φτάνουν στα χωριά Κρανιά.

Στην Κρανιά βρίσκεται η ομάδα Κορδέλα και η ομά­δα Παππού. Είναι Πρωτοχρονιά, ήπιαν και λίγο και στρατωνίζονται στην εκκλησιά Άγιος Ταξιάρχης. Ο σκοπός Μητσιμπώνης δεν αντιλαμβάνεται τους. Γερμανούς έγκαιρα και συλλαμβάνεται αιχμάλωτος. Οι υπό­λοιποι που βρίσκονται στην εκκλησία κατορθώνουν να ξεφύγουν κακήν κακώς. Οι Γερμανοί έχουν ήδη κυ­κλώσει το χωριό. Με τα πρώτα ντουφεκίδια οι άνδρες του χωριού προσπαθούν να κρυφτούν. Ο πρώτος ξά­δερφός μου[2], Νίκος Γράβαλος, πρσπαθώντας να ξεφύγει, χτυπιέται από μυδράλιο και έτσι έχουμε τον πρώτο νεκρό.

Οι Γερμανοί πιάνουν ομήρους το δάσκαλο του χω­ριού Τσάτσαρο Σωτήρη και τον Παπαθανάση, παπά του χωριού. Ο δάσκαλος εκτελέστηκε στο στρατόπεδο Παύλου Μελά. Έκαψαν αρκετά σπίτια και συμπτύχθηκαν στην Ραψάνη όπου εγκατέστησαν την Κομαντατούρα της Γκεστάπο. Απ’ τη Ραψάνη έπιασαν ομήρους τους: 1) Τίτο Νίκο, 2) Κανάτα Γιώργο και 3) Τσιστιλαρά Αντώνη, οι οποίοι στάλθηκαν στο στρατόπεδο Παύ­λου. Μελά, όπου και εκτελέσθηκαν.

Έτσι από την 1η Ιανουάριου 1943 στη περιοχή Κά­τω Ολύμπου έχει εγκατασταθεί, στη Ραψάνη, γερμανι­κή δύναμη ως προφυλακή για τη σιδηροδρομική γραμ­μή.

---

[1] Θεσσαλία στους Κοινωνικούς Αγώνες,  τεύχος 4, σελ. 6-55, Δημήτρης Μπάρμπας – 80 χρόνια από την γέννηση του Ε.Λ.Α.Σ.. 2 ΜΑΗ 1942 Συγκροτήθηκε η πρώτη αντάρτικη ομάδα του Ε.Λ.Α.Σ. στην Ελλάδα.

[2] Γιώργη Ζαρογιάννη (Καβαλλάρης) - Αναμνήσεις από την Εθνική Αντίσταση (ΕΛΑΣ), εκδ. Αφών Τολίδη, Αθήνα, σελ. 64-71.