Σάββατο 16 Μαΐου 2026

Η ΜΑΤΩΜΕΝΗ ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ ΚΑΖΑΚΛΑΡ (ΑΜΠΕΛΩΝΑ)

 


Δεν πρόλαβαν να περάσουν τρεις μέρες από τις δολοφονίες των Ε.Α.Σ.Α.Δ. στη Λάρισα και στις 17 Μάη 1944 ήρθε η σειρά του Καζακλάρ (Αμπελώνα). Είναι κάποιες χρονολογίες που μένουν αξέχαστες γιατί έχουν γραφτεί με το άλικο αίμα πολλών αθώων ανθρώπων.

Ο κόσμος ανύποπτος από το πρωί πάει στις δουλειές του. Άλλοι στ’ αμπέλια, άλλοι στα καπνά τους, στα μποστάνια και σε κάθε δουλειά που έχει ο καθένας.

Ο καιρός είναι θαυμάσιος, ο ουρανός κατακάθαρος, ούτε ένα συννεφάκι στον ορίζοντα. Κατά το μεσημέρι ακούστηκε βουητό από αυτοκίνητα, που έρχονταν από τον δρόμο της Λάρισας και σε λίγο ξεπρόβαλαν δύο-τρεις μοτοσυκλέτες μια κούρσα με επικεφαλής μερικούς Γερμανούς, και δύο μεγάλα αυτοκίνητα Γερμανικά γεμάτα από κείνα τα ανθρωπόμορφα τέρατα, τους ΕΑΣΑΔίτες, που επικεφαλής τους ήταν ο Αμπελωνίτης δάσκαλος Δ. Μαλλιάρας[1].και  ο Δ. Ψαθάς   

Μόλις έφθασαν στα σύνορα του χωριού, πήδησαν κάτω από τα αυτοκίνητα και αμέσως άρχισαν τους πυροβολισμούς, να τρέχουν προς όλες τις κατευθύνσεις, όπου έβλεπαν ανθρώπους και με ουρλιαχτά λυσσασμένων λύκων να κυνηγούν τον κόσμο από τις δουλειές του και να διατάζουν να μαζευτεί στην πλατεία.

Και πράγματι, έπειτα από λίγο πάνω από δυο χιλιάδες άντρες και γυναίκες ήταν μαζεμένοι στην κεντρική πλατεία του χωριού σαν πουλιά στο δίχτυ, ενώ οι ΕΑΣΑΔίτες, μαζί με λίγους χωριανούς – μετέπειτα υπερπατριώτες – ερευνούσαν το πλήθος σαν πειναλέοι λύκοι. Τι έγινε μετά; Ούτε ένας Δάντης δεν θα μπορούσε να περιγράψει την Κόλαση που επακολούθησε…

Ξεδιάλεξαν από το πλήθος που κάθονταν περίτρομο καμιά ογδονταριά άντρες  και μερικές γυναίκες και τους έβαλαν μέσα σε ένα υπόγειο. Από κει έπαιρναν δυο-δυο, τους έβαζαν και κάθονταν στο πεζούλι της πλατείας και από κοντινή απόσταση τους πυροβολούσαν στο κρανίο. Τα μυαλά και τα αίματα πιτσίλιζαν το πεζούλι και έβαφαν κόκκινο τον τόπο γύρω. Όλα αυτά γίνονταν μπροστά στους Γερμανούς που παρακολουθούσαν τη σφαγή γελώντας απάνθρωπα.

Δεκατρεις πατριώτες σπαρτάριζαν κάτω από τις δολοφονικές σφαίρες των ΕΑΣΑΔιτών. Ο τόπος της εκτέλεσης είχε μεταβληθεί σε λίμνη αίματος. Το κεφάλι του Παναγ. Γκολέτσα, έβαλαν στο ακρόβαθρο του πεζοδρομίου και το έσπασαν χτυπώντας το με το τακούνι της αρβύλας του. Οι γόοι και οι αναστεναγμοί δυο χιλιάδων ανθρώπων συγκλόνιζαν την ατμόσφαιρα. Βουβά αναδίνονταν από τις ψυχές των ανθρώπων, που παρακολουθούσαν την ομαδική αυτή σφαγή η δίψα για εκδίκηση.[2]

Η διαμαρτυρίες και η έντονη αγανάκτηση των κατοίκων ήταν τόσο μεγάλη που σε συνδυασμό και με τα γεγονότα της Λάρισας που έγιναν τρεις μέρες νωρίτερα (παραμονές Αγίου Αχιλλείου), αλλά και για άλλες εγκληματικές πράξεις, ανάγκασαν τους Γερμανούς να κάνουν και μια εικονική δίκη, για εκτόνωση της διογκούμενης λαϊκής δυσαρέσκειας. Ανάγκασαν δε ακόμα και τα Ε.Α.Σ.Α.Δ. να βγάλουν μια δημόσια, υποκριτική ανακοίνωση, αφού πρώτα φρόντισαν να  φυγαδεύσουν τους εμπλεκόμενους με στυγερά εγκλήματα, προς τον Ε.Δ.Ε.Σ.(Ζέρβα), όπως φάνηκε αργότερα και από τις δίκες των δοσιλόγων.

  


Η  ανακοίνωση υπογράφονταν από τον Στρατιωτικό Διοικητή των ΕΑΣΑΔ, Κ. Καραγιώργο και δημοσιεύτηκε στον τοπικό τύπο και μεταξύ των άλλων ανέφερε:

…………………………………………………………………..

Ατυχώς, εν Καζακλάρ εξετράπησαν ευθείας οδού και της ψηλής Αντικομμουνιστικής αποστολής των και άλλα μέλη της Οργανώσεως μας, όπως ο Μαλλιάρας Δημ., ο Τζώνης Κωνσταντίνος, ο Σπυρόπουλος Θεόδ., ο Αρχιμανδρίτης Ηλίας. Ούτοι, μετά το παραστράτημα των εδραπέτευσαν και κρύβονται φοβούμενοι την σύλληψιν και τον πέλεκυν της δικαιοσύνης.

Παρακαλούμεν τους πάντας να παράσχουν ημίν στοιχεία δια την ενεστώσαν διαμονήν και σύλληψίν των.

Εν Λαρίση την 20ην Ιουνίου 1944.[3]

 Πριν εγκαταλείψουν το χωριό λεηλάτησαν αγρίως τα σπίτια των θυμάτων τους, όπως και πολλών άλλων και στρατολόγησαν περίπου πενήντα νέους για τον ΕΑΣΑΔ.

Σε μια δεύτερη επιδρομή τους, έπειτα από δέκα ημέρες, στις 27 Μαΐου, σκότωσαν άλλους τέσσερις στην πλατεία: τους:

Στα τέλη Μαΐου, σαράντα περίπου ΕΑΣΑΔίτες, ανάμεσά τους και οι Αμπελωνίτες, επανήλθαν στον Αμπελώνα με σκοπό να παραμείνουν εκεί για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αλλά φαίνεται πως πληροφορήθηκαν, πως αντάρτες του Μηχανικού Ολύμπου ετοιμάζονταν να τους επιτεθούν, και έτσι εγκατέλειψαν εσπευσμένα το χωριό. Στις λίγες μέρες που έμειναν, έχοντας ως βάση τον Αμπελώνα, έκαναν επιδρομές στα γύρω χωριά τρομοκρατώντας, ληστεύοντας τον κόσμο και σκοτώνοντας όποιον αντιστασιακό τυχόν έπεφτε στα χέρια τους. Τελικά ο συνολικός απολογισμός των εκτελεσμένων πατριωτών του Αμπελώνα ήταν δέκα οκτώ.

Κι’ όμως τα τέρατα αυτά όχι μόνο δεν πλήρωσαν τα εγκλήματά τους, αλλά λίγο αργότερα κυβέρνησαν και ιδεολογικοί απόγονοί τους κυβερνούν ακόμα και σήμερα.

Η απόδοση της λαϊκής και κοινωνικής δικαιοσύνης είναι ζητούμενο και η χειραφέτηση του λαού μας για Αυτοδιάθεση και Ανεξαρτησία είναι ακόμα και σήμερα πιο απαραίτητη και αναγκαία από ποτέ.



[1] Ο Μαλλιάρας, αν και δικάσθηκε από το κακουργιοδικείο – Δικαστήριο Δοσιλόγων της Λάρισας τρεις φορές σε θάνατο για τις πράξεις του (προδοσία για την συνεργασία με το στρατό κατοχής), εν τούτοις όμως, με την «μέθοδο των συγκοινωνούντων δοχείων» τον φυγάδευσαν στον Ε.Δ.Ε.Σ. - αφού συνεργάζονταν - για να «ξεπλυθεί στην κολυμβήθρα του ψευτοπατριωτισμού». Μεταδεκεμβριανά τον ενέταξαν να υπηρετεί στον «εθνικό στρατό» και μάλιστα τον προβίβασαν σε υπολοχαγό!

[2] Η αφήγηση προέρχεται από το ημερολόγιο ενός γέρου Καζακλαριώτη

[3] ΛΑΡΙΣΑΪΚΟΣ ΤΥΠΟΣ,  22.6.1944

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου